Chińczycy dopadli "drugi księżyc" Ziemi. Tajemniczy obiekt pod lupą sondy

Misja Tianwen-2 jest pierwszym chińskim przedsięwzięciem nastawionym na pobranie materiału z planetoidy znajdującej się w pobliżu Ziemi. Jej powodzenie może znacząco zwiększyć wiedzę o obiektach, które potencjalnie mogą przecinać orbitę naszej planety, ale także pomóc wyjaśnić pochodzenie jednego z najbardziej zagadkowych ciał niebieskich w sąsiedztwie Ziemi.

Ten sukces to efekt trwającej blisko 400 dni wędrówki w przestrzeni kosmicznej. Od momentu startu z kosmodromu Xichang w prowincji Syczuan, 29 maja 2025 r., chiński próbnik przemierzył w głębokiej próżni niemal miliard kilometrów.

Droga nie była prosta, wymagała przeprowadzenia serii precyzyjnych manewrów, skomplikowanych korekt trajektorii oraz bezbłędnego planowania na etapach pośrednich, co ostatecznie pozwoliło zrównać prędkość i kierunek lotu maszyny z pędzącą kosmiczną skałą.

Proces przechwytywania i zbliżania się do obiektu 2016 HO3 (oficjalne oznaczenie Kamoʻoalewa) był rozłożony na kilka precyzyjnych kroków.

Największym wyzwaniem dla chińskiego zespołu było znalezienie planetoiy. Dotychczasowe obserwacje Kamoʻoalewa opierały się wyłącznie na teleskopach naziemnych, co wiązało się z ogromnym marginesem błędu. Niepewność co do dokładnego położenia planetoidy wynosiła ponad 100 kim. Dopiero dane optyczne zebrane bezpośrednio przez zbliżającą się sondę pozwoliły zredukować ten błąd do zaledwie jednego kilometra.

Podczas manewru zbliżania instrumenty pokładowe wykonały pierwsze fotografie planetoidy. Dane z kamer oraz systemów optycznej nawigacji pozwoliły znacznie dokładniej określić jej położenie w przestrzeni.

Dotychczas parametry orbity wyznaczano głównie na podstawie obserwacji prowadzonych z Ziemi, natomiast pomiary wykonane z bliskiej odległości pozwoliły ograniczyć niepewność wyliczeń z ponad stu kilometrów do zaledwie kilku kilometrów.

Kamoʻoalewa, oznaczona również numerem 469219 lub symbolem 2016 HO3, nie jest klasycznym satelitą naszej planety. Należy do bardzo rzadkiej grupy obiektów określanych jako quasi-księżyce. Choć sprawiają wrażenie, jakby krążyły wokół Ziemi, w rzeczywistości poruszają się przede wszystkim wokół Słońca.

Orbita takiego obiektu jest jednak bardzo podobna do orbity Ziemi. W efekcie przez wiele lat planetoida pozostaje w naszym kosmicznym sąsiedztwie i z perspektywy obserwatora może wyglądać, jakby towarzyszyła Ziemi podczas jej podróży wokół Słońca. Nie jest jednak związana z naszą planetą grawitacyjnie w taki sposób jak Księżyc.

Astronomowie odkryli dotąd zaledwie kilka takich obiektów. Kamoʻoalewa należy do najciekawszych z nich, ponieważ jej orbita pozostaje wyjątkowo stabilna. Planetoida oddala się od Ziemi najwyżej na odległość około dziesięciokrotnie większą od dystansu dzielącego nas od Księżyca, dzięki czemu od wielu lat pozostaje niemal stałym towarzyszem naszej planety.

Analizy spektroskopowe przeprowadzone w ostatnich latach wykazały, że skład mineralny planetoidy jest zaskakująco podobny do skał znajdujących się na powierzchni Księżyca.

Według naukowców obiekt mógł zostać wyrzucony w przestrzeń kosmiczną podczas potężnego uderzenia planetoidy w powierzchnię naszego naturalnego satelity. Tego rodzaju kolizje potrafią nadać fragmentom skał prędkość wystarczającą do opuszczenia pola grawitacyjnego Księżyca. Część z nich może następnie trafić na orbitę wokół Słońca, gdzie przez miliony lat ewoluują pod wpływem grawitacji planet.

Dotychczas są to jednak jedynie przypuszczenia. Ostateczne potwierdzenie będzie możliwe dopiero po zbadaniu rzeczywistych próbek materiału pochodzącego z powierzchni planetoidy.

Najważniejszym zadaniem Tianwen-2 jest wykonanie szczegółowych obserwacji powierzchni Kamoʻoalewy. Sonda będzie analizowała jej ukształtowanie, skład chemiczny oraz budowę wewnętrzną. Zebrane informacje pozwolą wybrać miejsce, z którego zostaną pobrane próbki gruntu.

Jeżeli okaże się, że rzeczywiście jest ona fragmentem Księżyca, naukowcy otrzymają unikatowy materiał księżycowy pochodzący z zupełnie innego miejsca niż dotychczas badane próbki przywiezione przez misje załogowe i automatyczne.

Jednocześnie takie odkrycie pozwoli lepiej zrozumieć proces powstawania kraterów uderzeniowych oraz mechanizmy wyrzucania skał w przestrzeń międzyplanetarną. Wiedza ta ma znaczenie również dla badań nad planetoidami bliskimi Ziemi oraz rozwoju systemów obrony planetarnej przed potencjalnie niebezpiecznymi obiektami.