Sprawdziłem najlepszy butelkomat w Polsce. Przyłożyłem kartę, mam pieniądze
System kaucyjny w dyskontach potrafi wyprowadzić z równowagi. Butelkomat w IKEI oddaje jednak pieniądze prosto na konto, zamiast drukować irytujące bony. Pojechałem tam z workiem plastiku, żeby sprawdzić ten sprzęt w praktyce.
System kaucyjny w Polsce potrafi tak skutecznie zniechęcić do ekologii, że nierzadko mam ochotę po prostu wyrzucić zebrane butelki do zwykłego kosza na śmieci. Zamiast realnie ułatwiać nam dbanie o środowisko, na dzień dobry zafundowano nam awaryjne maszyny w osiedlowych dyskontach, brak wolnego miejsca w bębnie i uciążliwe czekanie w ścisku.
Niemal przy każdej wizycie muszę użerać się z czytnikiem, który bezlitośnie odrzuca choćby minimalnie zgnieciony plastik, zmuszając mnie do ręcznego wygładzania i obracania każdej sztuki pod odpowiednim kątem.
Najbardziej jednak w całym tym procesie irytuje mnie forma samego rozliczenia. Zamiast użytecznej gotówki, maszyna wypluwa mi do ręki papierowe bony, które muszę później wydać dokładnie w tym samym markecie. Zupełnie nie rozumiem, po co wprowadzono w życie te uciążliwe świstki, które nagminnie gubię przed kolejnymi zakupami.
Przecież odzyskane pieniądze z kaucji mogłyby trafiać od razu na moje konto bankowe. Obecny format wygląda po prostu jak sprytny mechanizm wymuszający lojalność konsumencką wobec konkretnej sieci handlowej, a nie jak realne rozwiązanie ogólnopolskiego problemu odpadów.
IKEA naprawiła system kaucyjny
Mając już serdecznie dość tego dyskontowego zamieszania z paragonami, postanowiłem przetestować szeroko nagłaśnianą alternatywę. Spakowałem zebrane w domu opakowania i pojechałem do IKEI, aby sprawdzić ich automat kaucyjny. Wszak szwedzka sieć całkowicie zrezygnowała z drukowania kuponów zniżkowych na rzecz bezpośrednich przelewów.
Na miejscu spotkało mnie ogromne zdziwienie związane z samą frekwencją. Sklepy tej sieci zazwyczaj leżą gdzieś na dalekich obrzeżach miast, a mimo to przed butelkomatem zawsze widzę kolejkę osób oddających opakowania. Nie ważne, czy jestem w sobotę, czy w środę o godzinie 12:00.
Ludziom ewidentnie i czysto finansowo opłaca się wozić tutaj plastik, mimo lokalizacji na przysłowiowym… miejscu niekoniecznie zlokalizowanym w centrum. Perspektywa normalnego odzyskania własnych pieniędzy z kaucji działa na mnie i na innych klientów znacznie, znacznie skuteczniej niż rabatowe papierki z supermarketu.
Kiedy w końcu nadeszła moja kolej, uważnie przyjrzałem się maszynie. Technicznie działa ona w zasadzie dokładnie tak samo, jak każdy znany mi kaucjomat.
Nadal musiałem niezwykle precyzyjnie wstrzelić się w odpowiednie ułożenie butelki, aby wbudowany skaner zdołał poprawnie odczytać kod kreskowy z etykiety. Przy niewłaściwym kącie system z miejsca i bez ostrzeżenia odrzucał pojemnik. Z jedną, nieszczęsną butelką siłowałem się sam aż sześciokrotnie, zanim sprzęt łaskawie zdecydował się ją zaakceptować.
Zwrot na kartę/Apple Pay to absolutny gamechanger
Gdy jednak z sukcesem uporałem się z mechanicznym wrzucaniem plastiku, nastąpił najprzyjemniejszy etap całego procesu. Odebranie kaucji okazało się niebywale szybkie i bezproblemowe.
Wyliczona przez komputer kwota nie zamieniła się w łatwy do zgubienia wydruk z kasy, ale natychmiast powędrowała prosto na moją kartę płatniczą.
Prawdziwy szok przeżyłem jednak w momencie, gdy zorientowałem się, że wbudowany w maszynę terminal bez najmniejszego problemu obsługuje popularne cyfrowe portfele. Wystarczyło jedynie zbliżyć smartfon z aktywnym modułem płatności do czytnika. Apple Pay oraz Portfel Google’a spisał się w tym miejscu wręcz znakomicie, błyskawicznie procesując cały zwrot zgromadzonych środków bez jakiegokolwiek zająknięcia czy błędu.
Z czystej zawodowej ciekawości dopytałem również obsługę sklepu o opcję przygotowaną dla tradycyjnych zwolenników gotówki. Sklep faktycznie przewidział taką ewentualność - po tradycyjne, brzęczące monety mogłem udać się bezpośrednio do tamtejszej restauracji i odebrać je przy kasie.
Rewelacyjny system i brutalne zderzenie z rzeczywistością
Cały mechanizm w IKEI jest uczciwy, szybki i przede wszystkim - po prostu sensowny.
W ogromnym markecie meblowym wydawanie bonów rabatowych na pięć złotych kompletnie mijałoby się z celem, bo przecież nikt nie wpada tam na błyskawiczne, codzienne zakupy spożywcze po pracy.
Bezpośredni zwrot kaucji wprost na rachunek bankowy to jedyna decyzja, która z szacunkiem oszczędza mój prywatny czas oraz nerwy.
Jak widać proces oddawania opakowań można w Polsce zorganizować z głową. Nie trzeba wkurzać ludzi niepotrzebną papierologią ani siłą zmuszać ich do natychmiastowych zakupów w jednym, narzuconym miejscu.
Szczerze? Nie chcę zabrzmieć podniośle, ale system kaucyjny w Polsce zyskałby na jakości i zaufaniu ludzi, gdyby w kraju działało znacznie więcej maszyn na takich samych zasadach jak butelkomat w IKEI, który pozwala na szybki przelew zwrotu kaucji na kartę lub telefon.
IKEI należą się brawa za wyznaczenie właściwego kierunku dla całej branży. Niestety, radość z technologicznego odkrycia brutalnie zderza się z rzeczywistością. Bo do najbliższej IKEI mam aż 115 kilometrów, czyli łatwe oddawanie butelek jest dla mnie niemożliwe - pewnie jak dla 90 proc. ludności Polski, która nie ma blisko IKEI.
