1. SPIDER'S WEB
  2. Tech
  3. Podróże

Oko Moskwy czyli gigantyczny radar Duga. Cud techniki ZSRR tuż obok elektrowni w Czarnobylu

Oko Moskwy to niezwykle imponująca konstrukcja wybudowana nieopodal elektrowni atomowej w Czarnobylu. Wysoka na 150 metrów antena radaru Duga robi ogromne wrażenie na zdjęciach i wideo, a na żywo jeszcze większe. Ze względu na promieniowanie obiekt został wyłączony po katastrofie w elektrowni atomowej. Dziś stoi i niszczeje.

Oko Moskwy. Radar Duga - cud techniki ZSRR pod Czarnobylem

Oto Oko Moskwy znane też jako radar Duga. Obiekt powstał w czasach Zimnej wojny i służył Sowietom do wykrywania wrogich rakiet. Był tak silny, że zakłócał programy telewizyjne i radiowe, a według domysłów wpływał na pogodę i miał kontrolować umysły. Te ostatnie rzeczy na szczęście okazały się nieprawdą. Dziś niszczeje jak cały Czarnobyl.

Zamknięta zona wokół elektrowni czarnobylskiej to nie tylko elektrownia, ale i tajne, wojskowe kompleksy, których zastosowania Rosjanie do dziś nie ujawnili.

Duga-2 to zespół dwóch anten. Mniejsza ma 12 masztów i wysokość 90 m, a większa 150 m. Zbudowane zostały jedna obok drugiej na długości 900 m.

Oko Moskwy i dwie wielkie anteny

Obie anteny Oka Moskwy mają w sumie masę 13 – 14 tys. ton, a koszt ich wybudowania szacuje się na 0,5 – 1,5 mld dol. Dlaczego są tam dwie anteny? Konstruktorzy chcieli rozszerzyć zakres monitorowej częstotliwości, która w przeciwnym razie mogła być zakłócana np. przez zorze polarne (wiązka sygnału radaru obejmowała Stany Zjednoczone z północno – wschodniej strony i przebiegała przez biegun północny). Dlatego mniejszy radar nasłuchuje na częstotliwości 14 – 30 MHz, a większy 4 – 14 MHz.

Radar to jednak nie tylko odbieranie, ale i nadawanie sygnałów, które w przypadku Dugi były bardzo charakterystyczne i przyniosło mu przydomek „rosyjskiego dzięcioła”. Stukanie z częstotliwością 10 Hz zostało uwiecznione na poniższym wideo.

Było ono tak potężne, że zakłócało transmisje stacji radiowych czy telewizyjnych. Świat zachodni domyślał się, że być może to jest głównym zastosowaniem radaru, ale hipoteza upadła, kiedy okazało się, ze Radio Moskwa również doświadcza podobnych problemów.

Wokół radaru Duga narosło wiele mitów i niejasności

Spekulowano, że Sowieci wykorzystują radar Duga do kontroli umysłów, albo zmieniania pogody. Dowodów nigdy nie przedstawiono.

Od 1971 radar Duga służył do nasłuchu aktywności balistycznej Stanów Zjednoczonych, ale w latach 80. był włączany coraz rzadziej – zimna wojna chyliła się ku końcowi, tak samo jak ZSRR. Do użytku wchodziły również coraz to nowsze technologie satelitarne, które okazały się lepszym sposobem ostrzegania przed nadciągającym niebezpieczeństwem. Nie można ich było zagłuszyć, a warunki meteorologiczne nie wpływały na ich działanie.

Nie bez znaczenia pozostała również katastrofa czarnobylska - 26 kwietnia 1986 radar Duga został wyłączony, aby ochronić jego elektronikę przed uszkodzeniem, które mogło być wywołane podwyższonym promieniowaniem.

Dziś Oko Moskwy stoi i niszczeje. Stalkerzy zdemolowali budynki otaczające antenę, ale jej samej nie tną na kawałki.

Zobaczcie, jak Oko Moskwy, czyli radar Duga wygląda współcześnie (zdjęcia z 2016 roku, fot. Karol Kopańko):

Radar Duga zyskał drugą, bardziej popularną nazwę - Oko Moskwy
Brama na teren kompleksu z tabliczką zabraniającą wstępu
Druga brama, obok widać tabliczkę "Stój. Strzelają"
Malarstwo propagandowe powoli przegrywa z siłami natury
Widok na większą antenę radaru Duga
Anteny Oka Moskwy robią kolosalne wrażenie z dołu
Po prawie trzech dekadach od wyłączenia rdza bardzo mocno wgryza się w anteny

Po prawej doskonale widoczne tzw. dipole Nadienienki. To walcowate konstrukcje wykonane z szeregu przewodów
Dla porównania: te dwie małe kropki u dołu zdjęcia to ludzie
Doskonała harmonia
Dalej na zdjęciu widoczny mniejszy z masztów Oka Moskwy
Budynek obok radaru także nadgryza ząb czasu i przyrody
Widok na większą antenę Oka Moskwy z dachu budynku
Zdemolowana sterownia radaru
Model kuli ziemskiej przedstawiający obszar wpływu radaru Duga
radar duga oko moskwy (20)
Obecny stan budynku jednoznacznie odpowiadana na pytanie, czy z radaru można jeszcze korzystać
Widok ze szczytu radaru Duga
Tak, rzeczywiście się tam wdrapałem. Zajęło mi to jakieś 35 minut
Wysokość: 150 m
Dla perspektywy: te czarne kropki na kolejnych przęsłach to inni ludzie
W oddali widać elektrownię atomową Czarnobyl oraz nieukończone bloki elektrowni i kominy
Mimo poszukiwań nie trafiłem dotychczas na żadną informację o przypadku śmiertelnym podczas wspinaczki na radar Duga
Czerwone lampki zapewne oznajmiały czas pracy radaru
Zaraz obok kompleksu mieści się dom kultury z kinem
Widok na audytorium
Pietro wyżej - sala gimnastyczna

Artykuł "Oko Moskwy - cud techniki ZSRR w zonie czarnobylskiej" ukazał się po raz pierwszy na spidersweb.pl 02.05.2016 roku