Z tego triku korzystają wróżki, jasnowidze i marketingowcy. Oto efekt Forera

Oceny były bardzo wysokie. W skali zera do pięciu, opis Forera uzyskał aż 4,26 - profesor Forer najwyraźniej opracował doskonały test.

Jednak Forer nawet nie spojrzał na ankiety wypełnione przez studentów. W rzeczywistości każdy z nich otrzymał ten sam tekst, opisujący swoją osobowość. I każdy z nich uznał go za wyjątkowo trafiony! Jak to możliwe?

Efekt Forera, został nazwany jest od jego odkrywcy. Czasami nazywanym jest też „efektem horoskopowym” lub „efektem Barnuma”.

Efekt polega na tym, że ogólnie sformułowane opisy i charakterystyki dotyczących ludzkiego charakteru, uważamy za szczególnie dobrze dopasowane. Charakterystyka taka uważana jest za bardzo trafną – mimo że jest bardzo ogólna i praktycznie pasuje do każdego. Tak właśnie brzmią zazwyczaj horoskopy. I to właśnie dlatego ludzie, którzy udali się do wróżki, wychodzą z poczuciem, że wszystko o nich wiedziała. Wróżki i jasnowidze stosowanie efektu Forera mają w małym palcu. Powszechnie też jest używany w marketingu, gdzie ważne jest uzyskanie efektu mówienia konkretnie do odbiorcy o jego potrzebach.

Jak brzmiał tekst rozdany studentów przez profesora Forera jako ocenę ich osobowości. Brzmiał on jak następuje:

Prawda, że przekonujące? Tekst jest napisany w taki sposób, że nie mamy praktycznie możliwości się z nim nie zgodzić. Późniejsze badania (podobne badanie powtarzano jeszcze tysiące razy), pokazały, że na odbiór tekstu maja ogromny wpływ trzy główne czynniki.

Po pierwsze: chętniej wierzymy w oceny dotyczące nas, które opisują głównie lub wyłącznie cechy pozytywne. Gdy wskazują jakieś wady, stają się w naszych oczach mniej wiarygodne.

Po drugie: efekt wzmacnia sytuacja, w której wierzymy, że opis został przygotowany specjalnie dla nas, na podstawie naszej ankiety. Zwróćmy uwagę, jak powszechnie jest to wykorzystywane w internetowych usługach!

Po trzecie zaś, efekt jest wzmocniony, jeśli badany wierzy w autorytet osoby, która firmuje swoim nazwiskiem opis.

Efekt odkryty przez Betrama M. Forera jest dziś powszechny nie tylko w horoskopach, ale i w reklamie i w tekstach pisanych w celach marketingowych. Jego elementy spotkamy też w prezentacjach różnych guru, próbujących sprzedać nam np. dostęp do internetowego kursu szybkiego wzbogacenia się. Znajomość tego efektu i zrozumienie jak on działa pomoże nam się przed nim uchronić.