1. SPIDER'S WEB
  2. rozrywka
  3. Filmy

Bojkot filmu Kler był do przewidzenia, choć jego forma pokazuje, że ciągle tkwimy w PRL-u

Burza i emocje wokół filmu "Kler" przybierają na sile im bliżej do premiery najnowszego dzieła Wojciecha Smarzowskiego. I choć można się było spodziewać ostrych działań nawołujących do bojkotu to jego skala jest naprawdę zadziwiająca.

kler braciak jakubik

Nietrudno było się domyślić, że film tak ostro i wyraźnie krytykujący ludzi znajdujących się w strukturach Kościoła Katolickiego spotka się z potężnym sprzeciwem i krytyką ze strony środowisk w większości prawicowych. Kościół Katolicki jest instytucją o szczególnej pozycji w Polsce. Podobnie jak sama religia chrześcijańska, będąca materiałem budulcowym polskiej moralności i kultury od trochę ponad tysiąca lat. Za czasów komuny Kościół był też istotnym narodowym spoiwem oraz ważnym graczem opozycji. Jego obecność w krwiobiegu naszego kraju jest więc tak silna i nierozerwalnie powiązana z tradycją i emocjami milionów ludzi, że jakikolwiek atak na tę instytucję wywołuje obronną reakcję immunologiczną.

Znając kino Smarzowskiego, jego "Kler" na pewno nie jest wyważoną, spokojną i dojrzałą krytyką ubraną w formę pytań filozoficznych, tak jak to niegdyś po mistrzowsku robił Ingmar Bergman.

Oglądając sam zwiastun widzimy, że czeka nas "Drogówka", tyle że w wersji z księżmi i biskupami zamiast policjantów.

I na tym etapie dyskursu publicznego już właściwie nie ma znaczenia to, że Smarzowski skupia się na fragmencie Kościoła, który skrywa w swoich murach niemałe ilości słabych, pogubionych ludzi. Oczywiście hiperbolizuje, choć zapewne są ludzie, którzy potraktują sytuacje pokazane w filmie jako niemalże dokumentalne przełożenie tego, co sami przeżyli w kontaktach z księżmi.

Na pewno Kościół ma problem, toczy go choroba, a jej skala jest szersza niż nam się wydaje. I na tym skupia się Smarzowski w filmie "Kler".

Absolutnie więc nie dziwi mnie protest czy nawet bojkotowanie tej produkcji. Pamiętam równie zażarty sprzeciw przy okazji premier takich filmów jak "Pokłosie", "Kamienie na szaniec" czy nawet "Ida". Żaden z nich oczywiście nie budził aż takich emocji, bo też żaden nie odważył się wytknąć błędów Kościołowi.

Po stronie księży stanął ostatnio zarząd Katolickiego Stowarzyszenia Dziennikarzy, który wydał apel w obronie godności służby kapłańskiej.

Skoro nie udało się wmówić nam, że Pana Boga niema, trzeba nam zohydzić tych, którzy nas do Niego prowadzą. Bez których nie będziemy w stanie w pełni korzystać z Bożego Miłosierdzia. Ludzie ci posługują się różnymi metodami. Dziś orężem w tej walce jest też kultura. Zbyt wiele niestety jest przykładów ohydnej, profanującej sacrum sztuki, by je tu wyliczać. Najnowszym jest film reżysera Wojciecha Smarzowskiego pt. "Kler" – oświadcza zarząd KSD.

- Nie dajmy sobie wmówić, że powstało dla dobra polskiego Kościoła, jak tłumaczy Krzysztof Zanussi. Nie jest też żadną odpowiedzią na nurtujące nas pytania. Gdyby taki był zamysł twórców – od scenarzysty, przez reżysera do aktorów - stworzyli by obraz pokazujący prawdziwy problem współczesnej Europy – jej islamizację. Tylko - tego typu temat nie jest ani politycznie poprawny, ani dochodowy a co chyba najważniejsze, wyznawcy islamu, to nie chrześcijanie. Szydzenie z tej religii może drogo kosztować – czytamy dalej.

Z katolików, zwłaszcza polskich oraz wszystkiego, co z katolicyzmem się kojarzy, można drwić bez żadnych hamulców. Robią to ludzie z tytułami naukowymi i bez nich. Politycy, gwiazdy kina i estrady, celebry ci i tzw. przeciętni Polacy. Bezkarnie, bezrefleksyjnie, bezwzględnie.

Inną, równie skandaliczną sprawą jest sfinansowanie tego wyjątkowo obrzydliwego obrazu kwotą 3,5 miliona złotych ze środków Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, czyli pieniędzy wypracowanych przez Polaków. Czy ktoś ich pytał, czy chcą wesprzeć antyklerykalny, antykatolicki i antypolski de facto film?

Do walki z "Klerem" Smarzowskiego stanęła też "Gazeta Polska", pokazując okładkę nowego numeru pisma, ewidentnie inspirowaną plakatem do filmu Smarzowskiego, na której pokazuje pozytywne przykłady wielkich polskich przedstawicieli Kościoła. Choć przedstawieniem ich jako "skarbu w walce z nazizmem, komunizmem, LGBT i islamistami" moim zdaniem przekroczono już pewne granice. Zestawianie tych wszystkich "wrogów cywilizacji życia" obok siebie uznaję za obrzydliwie niewrażliwe i nie w porządku.

kler gazeta polska

To oczywiście jest jeszcze całkiem cywilizowana, normalna i dopuszczalna polemika oraz krytyka. O wiele gorzej do sprawy podeszła sama kasta rządząca.

Zaczęło się od kuriozalnej decyzji Radia Gdańsk, które od 1994 roku przyznawało nagrodę Złotego Klakiera podczas festiwalu w Gdyni najdłużej oklaskiwanemu filmowi. W tym roku, po raz pierwszy, nagrody nie przyznano.

W związku z zaistniałą sytuacją, uniemożliwiającą obiektywną ocenę prawidłowości przeprowadzonych pomiarów długości oklasków publiczności po poszczególnych pokazach filmów, prezentowanych podczas trwającego Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, po konsultacji z Kolegium redakcyjnym Radia Gdańsk, podjąłem decyzję o nieprzyznawaniu w tym roku nagrody Złotego Klakiera – powiedział prezes Radia Gdańsk, Dariusz Wasielewski.

Już same relacje dziennikarzy stacji telewizyjnych opisujących tę sytuację wyglądały jak z filmów Stanisława Barei.

Same Wiadomości TVP zaczęły grzmieć, jak to "rzekome elity atakują Kościół Katolicki".

kler tvp wiadomosci

Niedługo później kolejne polskie miasta zaczęły blokować projekcję "Kleru" w miejscowych kinach. Pierwsza była Ostrołęka. Potem do protestu dołączył też i Grodzisk Mazowiecki.

Składam wniosek by w naszym mieście w naszym kinie Ełckiego Centrum Kultury, a więc kinie samorządowym, nie dopuszczać do wyświetlania filmu "Kler". Jest to krytyka duchowieństwa, a ja jestem członkiem Kościoła Katolickiego i nie życzę sobie, żeby takie filmy pokazywano w samorządowym kinie – mówił na sesji radny.

Do akcji wkraczają też zwykli obywatele, własnoręcznie zrywając plakaty "Kleru" wiszące w całej Polsce.

Okazuje się więc, że Kościoła krytykować nie można. Można za to krytykować krytyków Kościoła.

Można też cenzurować, zmieniać kontekst, mówić, że wszystko jest dobrze, blokować projekcję filmu. W dziwnych czasach żyjemy. Jeszcze jakiś czas temu myślałem, że te czasy należą do przeszłości, którą znałem dotąd z filmów obrazujących PRL, który szczęśliwie mnie ominął. Okazuje się, że ta mentalność nadal żyje w narodzie. Co jest o tyle paradoksalne, że przecież jeszcze wcale nie tak dawno walczyliśmy przeciwko temu, a wolność słowa traktowaliśmy jako największą wartość, do której dążymy…