1. SPIDER'S WEB
  2. rozrywka
  3. Filmy

Wszystkie pieniądze świata nie koloryzują opowiadanej przez siebie historii. Wręcz ją łagodzą…

Wszystkie pieniądze świata zwiastun

Już w ten piątek, 26 stycznia, do polskich kin trafi film Wszystkie pieniądze świata. Zazwyczaj produkcje oparte na faktach są wzbogacane przez scenarzystów o zmyślone wątki, by było ciekawiej. W tym przypadku prawda była jeszcze bardziej dramatyczna niż wydarzenia przedstawione w filmie.

Wszystkie pieniądze świata to adaptacja wyjątkowo ciekawej historii, która wydarzyła się w 1973 roku. Porwany zostaje wnuk najbogatszej osoby na świecie, z zamiarem wymuszenia okupu. Nikt się jednak nie spodziewał, że naftowy magnat nie zdecyduje się tego okupu zapłacić. Doszło wręcz do tego, że włoski porywacz zaczął współczuć swojej ofierze i szczerze gardzić jej rodziną.

Scenariusz do filmu napisał David Scarpa, czerpiąc większość swojej inspiracji z wydanej w 1995 roku książki Painfully Rich: The Outrageous Fortune and Misfortunes of the Heirs of J. Paul Getty autorstwa Johna Pearsona. Scarpa swego czasu zaznaczył, że jego adaptacja będzie nieco łagodziła tę i tak szokującą historię.

Innymi słowy, Wszystkie pieniądze świata to rzadki przykład adaptacji, w której zamiast pobudzać wyobraźnię filmowców do większej kreatywności, starano się ich temperować. Scenariusz Scarpy pomija psychiczne maltretowanie wnuka przez porywaczy. Oszczędza nam również krwistych szczegółów: porywacze odcinają Getty'emu ucho na dowód, że ten znajduje się w ich niewoli. Na filmie zakładnikowi podane są środki znieczulające, w rzeczywistości operacja była wykonywana bez takich udogodnień. Takich zmian ma być w filmie więcej.

Podobnie było z Przełęczą ocalonych, której twórca twierdził, że prawdziwe wydarzenia były tak nieprawdopodobne, że... nikt by w nie nie uwierzył. Nie jestem pewien, czy to dobre podejście i w jaki sposób film na tym zyska. Zwłaszcza, że nie wiemy, co właściwie jeszcze zmieniono. Na razie możemy skupić się na tej prawdziwej historii. Jeżeli nie znasz historii porwania Paula Getty’ego i chcesz ją poznać dopiero w kinie, zwyczajowe ostrzeżenie: uwaga, spoilery!

Jean Paul Getty, czyli skąpiec jakich mało.

Głównym bohaterem filmu Wszystkie pieniądze świata jest John Paul Getty III, jednak by zrozumieć całą historię, opowieść należy zacząć od jego dziadka, Jeana Getty’ego. Ten urodził się w rodzinie milionera i potentata naftowego George’a Getty’ego. W latach 1940-1960 Jean zarobił miliony dolarów, działając jak jego ojciec w przemyśle naftowym. Był żonaty pięć razy, doczekał się pięciu synów.

W 1957 roku Jean P. Getty został mianowany przez Forbesa najbogatszym człowiekiem w Stanach Zjednoczonych. Mimo tego sam Getty starannie dbał o swoją fortunę. Do tego stopnia, że w swoim domu w Londynie zainstalował… płatną budkę telefoniczną, by nie narażać się na niepotrzebne rachunki.

Jeden z jego synów, John Paul Getty Jr., miał czterech synów, poczętych z jego żoną Gail Harris. Główny bohater filmu, John Paul Getty III, urodził się w 1956. Niestety, jego rodzice rozwiedli się w 1964 roku, a nasz bohater przeprowadził się wraz z ojcem do Włoch. Został jednak wydalony ze swojego internatu, choć przywiązał się do Rzymu na tyle, że pozostał w nim nawet, gdy ojciec wyprowadził się ze swoją nową żoną do Anglii.

10 lipca 1973 roku John Paul Getty III zaginął, mając raptem 16 lat. Dwa dni później jego matka otrzymała list z żądaniem okupu w wysokości 17 mln dol. Harris nie dysponowała taką kwotą, a co gorsza, policja nie potraktowała jej zgłoszenia poważnie, sugerując, że chłopak sam upozorował swoje porwanie, chcąc wyłudzić od rodziny pieniądze.

Jego dziadek podjął wyjątkowo kontrowersyjną decyzję.

Sprawa ostatecznie trafiła do dziadka-miliardera, który oświadczył, że nie zapłaci ani centa okupu. Decyzja ta, delikatnie rzecz ujmując, nie została ciepło przyjęta. Zwłaszcza, że Getty-senior znany był ze swojego chorobliwego skąpstwa.

wszystkie pieniądze świata historia
Jean Paul Getty - w tej roli Christopher Plummer

Sęk w tym, że argumentacja – choć dosadna i brutalna – nie była pozbawiona mądrości. Miliarder oświadczył, że ma kilkanaścioro wnuków i jeżeli zdecyduje się ulec szantażowi, aby ratować jedynego porwanego, następnego dnia wszyscy pozostali będą w rękach głodnych okupu porywaczy.

Okup nie był płacony przez wiele miesięcy, mimo powtarzających się i wysyłanych korespondencyjnie żądań. W jednym znaleziono nawet odcięte ucho Getty’ego III. Dla porywaczy było to niepojęte. Spodziewali się szybkiego finału sprawy, a tymczasem musieli przetrzymywać chłopaka przez długie miesiące. Z czasem zaczęli mu wręcz współczuć tak parszywej rodziny.

wszystkie pieniądze świata historia
John Paul Getty Jr. - w tej roli Andrew Buchan

Po wielu miesiącach bezskutecznych działań organów ścigania Getty-senior w końcu uległ, choć… częściowo i w swoim stylu. Oświadczył, że może zapewnić 3 mln dol., a więc kwotę jaką zasugerowali mu jego księgowi, bo akurat taka… mogła pomóc mu w uniknięciu opodatkowania. Dodatkowe 0,2 mln dol. zdecydował się pożyczyć synowi. Jakby ktoś pytał: była to pożyczka oprocentowana.

Porywacze zgodzili się w desperacji na znacząco niższy okup od pierwotnie żądanego. Po jego opłaceniu Getty III został uwolniony, a porywacze schwytani przez policję.

Tytułowe Wszystkie pieniądze świata faktycznie w znacznej mierze należały do Gettych.

Członkowie rodziny – nie tylko senior – znani są nie tylko z zarządzania słynnym koncernem paliwowym, ale również z utworzenia takich spółek jak Getty Images czy Melbourne Cricket Club.

John Paul Getty Jr. był filantropistą i kolekcjonerem książek. Wspomógł m. in. Galerię Narodową w Londynie. Po porwaniu syna i śmierci ojca John Paul Getty II jr. wpadł w depresję oraz uzależnienie od narkotyków. Leczył się w klinice w Londynie, gdzie w 1984 roku odwiedziła go ówczesna premier Margaret Thatcher, by podziękować mu za wieloletnie dotacje Galerii Narodowej. Ponoć jej wizyta i słowa: Panie Getty. Nie możemy pozwolić, by sprawy wymknęły się spod kontroli, prawda? Wydostaniemy cię stąd możliwie jak najszybciej, przyczyniły się do jego szybkiego powrotu do zdrowia. W późniejszych latach został kapitanem drużyny utworzonej przez Grubby'ego Allena do której dołączył Mick Jagger, członek zespołu Rolling Stones.

wszystkie pieniądze świata historia
John Paul Getty III - w tej roli Charlie Plummer

John Paul Getty III przeżył swoją dramatyczną przygodę, lecz w wieku 25 lat doznał udaru i resztę życia spędził niemal niewidomy, przykuty do wózka inwalidzkiego. Doczekał się syna Balthazara, zwanego Balty, który zabłysnął aktorsko w takich produkcjach jak serial Bracia i siostry, Władcy much i Sędzia. Balthazar Getty jest jedynym synem Johna Paula Getty'ego III.

John Paul Getty II Jr. zmarł w 2003 r., zostawił większość majątku jednemu ze swoich synów - Markowi Getty'emu, który zainwestował pieniądze w nieco inną branżę niż jego poprzednicy - w innowacyjną wówczas firmę Getty Images, która skupiała zdjęcia z całego świata w jednym źródle. Dziś Getty Image jest jedną z największych agencji prowadzącą bank zdjęć, ujęć filmowych, wideo i muzyki. Jak przyznaje Mark Getty w jednym z wywiadów, rodzina to (…) bardzo dynamiczna organizacja. Jeśli potrafisz wykorzystać jej energię i nią dobrze pokierować, to jest ona o wiele bardziej produktywna niż każda inna organizacja społeczna.

Film Wszystkie pieniądze świata pojawi się w polskich kinach 26 stycznia. Obraz wyreżyserował Ridey Scott.