Nowe przepisy VAT weszły w życie. Biała lista podatników, ale też nowe sankcje i wydatki

Od 1 września w życie weszły zmiany, których głównym zadaniem jest dalsze uszczelnienie systemu podatkowego. Wśród nowości baza informacji o podatnikach VAT, ale też nowe zasady wystawiania faktur na podstawie paragonu.

Nowe regulacje, jak zapewniają przedstawiciele Ministerstwa Finansów, mają być gwarantem większej stabilności wpływów z podatku od towarów i usług, jak też z podatku akcyzowego. Wśród regulacji znalazł się także mechanizm, który ma zapobiegać unikaniu płacenia podatków.

E-commerce bez zwolnienia z podatku VAT

Nowe przepisy dotyczące podatku VAT zakładają, że część podatników nie będzie już dłużej zwolniona z tego fiskalnego obowiązku. Dotyczy to firm handlującymi w internecie towarami wrażliwymi na oszustwa. To chociażby kosmetyki, perfumy, ale także sprzęt elektroniczny, sprzęt AGD.

Na odpisanie podatku VAT nie mają już co liczyć handlujący detalicznie i hurtowo częściami samochodowymi i motocyklowymi. Podobnie jest po nowelizacji przepisów z firmami świadczącymi usługi ściągania długu. 

Uszczelnieniu systemu mają też służyć nowe zasady wystawiania faktur. Od teraz może to się stać tylko i wyłącznie na podstawie paragonu zawierającego NIP nabywcy. 

Biała lista szefa Krajowej Administracji Skarbowej

Jedną z wprowadzonych od 1 września zmian jest biała lista, czyli specjalny rejestr prowadzony przez szefa KAS. Ma mieć formę elektroniczną — na stronie resortu finansów. Będzie aktualizowany na bieżąco — raz na dobę.

Biała lista to nic innego, jak jedna, skonsolidowana baza podatników VAT. Wśród danych, które tam trafią, mają być m.in. numery rachunków rozliczeniowych wskazanych w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub zgłoszeniu aktualizacyjnym. Ale za to nie będzie tam miejsca dla prywatnych kont używanych do rozliczeń przez prowadzące działalność gospodarczą osoby fizyczne.

Nowa sankcja, czyli solidarna odpowiedzialność

Nowe regulacje zakładają, że podatnicy nie mogą uwzględniać w kosztach podatkowych danego wydatku w tej części, w jakiej płatność dotyczy transakcji dokonanej bez pośrednictwa rachunku płatniczego. Lub też wykonanego przelewem na rachunek inny, niż ten, który w dniu przelewu znajduje się w wykazie szefa KAS. Ma to zastosowania w przypadku transakcji realizowanych między przedsiębiorcami, a których wartość przekracza 15 tys. zł.

Przepisy przewidują również sankcję (mają zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2020 r.): to objęcie również nabywcy solidarną odpowiedzialnością za ewentualne zaległości podatkowe dostawcy. Wyłącznie w części podatku VAT proporcjonalnie przypadającej na konkretną transakcję. W przypadku, jeżeli w terminie do trzech dni od daty zlecenia przelewu do naczelnika urzędu skarbowego trafi informacja o dokonaniu płatności na rachunek inny, niż zawarty w wykazie — sankcja nie będzie miała zastosowania.

Według ekspertów to nakłada na przedsiębiorców tak naprawdę obowiązek sprawdzania za każdym razem, czy należności związane z daną transakcją trafiły do kontrahenta na właściwy rachunek. To z kolei może determinować dodatkowe koszty.

Adam Albekier, prawnik w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy w rozmowie z Business Insider Polska wskazuje, że wspominane rachunki oszczędnościowe nie znajdą się na nowej liście, czyli automatycznie posługujący się nimi przedsiębiorca przestanie budzić zaufanie w obrocie gospodarczym.

Sposobem na wyjście z sytuacji będzie wymóg założenia dodatkowo płatnego konta firmowego

— wyjaśnia Adam Albekier.

Pierwsze zasiedlenie też na nowych zasadach

Zgodnie z dotychczasowymi przepisami pierwsze zasiedlenie rozumie się jako oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich wybudowaniu lub ulepszeniu (o ile wydatki na ten cel poniesione stanowiły co najmniej 30 proc. wartości początkowej). 

Tak było do tej pory. Dzięki jednak nowym regulacjom znika warunek mówiący o tym, że pierwsze zasiedlenie może nastąpić wyłącznie w ramach czynności podlegającej opodatkowaniu. Dzięki temu, jak tłumaczy resort finansów, polskie przepisy mają dostosować się do tych unijnych. 

Kasy z papierowym paragonem już nie kupisz

Zgodnie z nowymi przepisami dotyczącymi podatku VAT od teraz nie można też już kupić kas z papierowym zapisem kopii paragonu. To pierwszy krok, z wielu zapowiedzianych.

Przypomnijmy, że zmiana na kasy online dotyczy sprzedaży usług i towarów w branżach uznanych za wrażliwe:

• od 1 stycznia 2020 – sprzedaż benzyny silnikowej, oleju napędowego, gazu przeznaczonego do napędu silników spalinowych; świadczenie usług naprawy pojazdów silnikowych oraz motorowerów;

• od 1 lipca 2020 – usługi związane z wyżywieniem wyłącznie świadczonych przez stacjonarne placówki gastronomiczne, w tym również sezonowo, oraz usług w zakresie krótkotrwałego zakwaterowania; sprzedaż węgla, brykietu i podobnych paliw stałych wytwarzanych z węgla;

• od 1 stycznia 2021 – usługi fryzjerskie, kosmetyczne i kosmetologicznych, w zakresie opieki medycznej świadczonej przez lekarzy i lekarzy dentystów, prawniczych, związanych z działalnością obiektów służących poprawie kondycji fizycznej (wyłącznie w zakresie wstępu) oraz budowlanych.