Polska wśród najlepszych gospodarek świata. Tylko dbałość o klimat szarga nam opinię

Indeks Odpowiedzialnego Rozwoju to miara poziomu rozwoju państw przygotowana przez Polski Instytut Ekonomiczny jako alternatywa dla PKB. Jak wynika z najnowszych danych PIE, Polska to kraj o relatywnie niskich nierównościach dochodowych i wysokim poziomie bezpieczeństwa wewnętrznego.

W tym roku Indeksu Odpowiedzialnego Rozwoju dołączono ocenę związaną z odpowiedzialnością za klimat. Polska może się w nim pochwalić 18. pozycją na świecie pod względem redukcji emisji CO2, choć nadal mamy w tym obszarze dużo do poprawy, bo pod kątem dbałości o środowisko radzimy sobie już znacznie gorzej.

Przygotowana przez PIE miara rozwoju jest dla nas bardzo korzystna i w rankingu ogólnym zajmujemy 32. miejsce. Na czele IOR stoją Szwecja, Dania i Norwegia, a za Polską uplasowały się m.in. Grecja i Chorwacja.

Alternatywne PKB przychylne Polsce

Spośród 159 państw poddanych analizie w Indeksie Odpowiedzialnego Rozwoju, Polska zajęła 32. miejsce jako jedno z najbardziej rozwiniętych państw świata. Ten wynik jest o osiem pozycji lepszy, niż wynikałaby z rankingu PKB per capita.

Nasz kraj wypadł w IOR lepiej niż m.in. Rosja czy Chiny, a wśród krajów unijnych wyprzedziliśmy Grecję, Chorwację, Litwę, Łotwę, Rumunię i Bułgarię.

Bizblog.pl poleca

Państwa, które mają PKB na osobę wyższe od polskiego według parytetu siły nabywczej, ale plasują się niżej w naszym Indeksie, to Zjednoczone Emiraty Arabskie, Bahrajn czy Litwa. Względnie dobrze wypadamy również na tle państw Grupy Wyszehradzkiej. Jesteśmy tuż za Węgrami i Słowacją, które zajęły 30. i 31. pozycję, natomiast wyprzedzają nas Czechy, które zajęły 20. miejsce

– mówi Piotr Arak, dyrektor Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

Według IOR Polska ma najsilniejszą pozycję pod względem obecnego dobrobytu, na co wpływają stosunkowo niskie nierówności dochodowe. Światową czołówkę w ramach tego czynnika stanowią Hongkong, Stany Zjednoczone i Norwegia.

Polska plasuje się ok. 50. miejsca pod względem kreacji przyszłego dobrobytu i czynników pozapłacowych. Zadecydowały o tym relatywnie niskie wydatki na badania i rozwój, które stanowią 1,03 proc. PKB Polski (35. wynik na świecie) oraz słaba jakość powietrza (76. miejsce na świecie).

Spośród szczegółowych wskaźników Indeksu Odpowiedzialnego Rozwoju Polska wypada najlepiej w kategorii bezpieczeństwo. W 2018 r. liczba umyślnych zabójstw w przeliczeniu na liczbę mieszkańców wyniosła 0,77 na 100 tys. mieszkańców, co zapewnia nam 23. miejsce na świecie. Jeszcze na początku lat 90. liczba ta była około trzykrotnie wyższa. W regionie wyprzedzają nas tylko Czechy zajmujące 15. miejsce.

Ochrona środowiska miarą rozwoju

Jednym z najważniejszych postulatów IOR jest włączenie do ocen funkcjonowania państw, miary ich odpowiedzialności za globalny klimat.

Przeciwdziałanie zmianom klimatu może być najważniejszym globalnym wyzwaniem XXI w. Badania naukowe wskazują, że wzrost miary globalnego ocieplenia do 1,5°C lub 2°C zwiększy intensywność susz oraz powodzi i ich negatywnych skutków, zarówno dla ekosystemów, jak i systemów społecznych.

Tworząc Indeks, cały czas mieliśmy na uwadze, że rozwoju społeczno-gospodarczego nie można mierzyć wyłącznie wielkością produkcji dóbr i usług. PKB pomija niektóre istotne aspekty wpływające na ocenę dobrobytu społeczeństw, a także znacząco zawyża poziom rozwoju rajów podatkowych oraz państw bogatych w surowce naturalne

– wskazuje Jakub Sawulski, kierownik zespołu makroekonomii PIE.

W kwestii odpowiedzialności za klimat Polska wypada najsłabiej. Biorąc pod uwagę obecny poziom emisji dwutlenku węgla na jednostkę wytworzonego PKB, Polska zajmuje 126. miejsce i znajduje się w gronie państw o najbardziej szkodliwym oddziaływaniu na globalny klimat.

Państwa o najwyższym poziomie emisji CO2 na jednostkę wytworzonego PKB to przede wszystkim kraje stosunkowo słabo rozwinięte oraz niektóre państwa Europy Wschodniej (Ukraina, Bośnia i Hercegowina, Kosowo oraz Estonia).

Optymizmem napawa imponująca skala redukcji emisji w latach 1998-2018, wynosząca 52 proc. i dająca Polsce w tej kategorii 18. miejsce na świecie.

Liderami Indeksu Odpowiedzialnego Rozwoju są kraje skandynawskie, które charakteryzuje nie tylko wysoki poziom średniego bogactwa, lecz także niskie nierówności dochodowe oraz wysokie inwestycje w przyszłość. Dbają też o globalny klimat, o czym świadczą niska emisja CO2 na jednostkę PKB oraz duża skala redukcji tej emisji w ostatnich 20 latach. W pierwszej dziesiątce znalazły się także Izrael, Austria i Stany Zjednoczone.