Morderstwo dziennikarki na Malcie zszokowało świat. Zlecił je potężny biznesmen, jest już za kratami

Daphne Caruana Galizia była maltańską dziennikarką, która zginęła w wyniku wybuchu bomby w swoim samochodzie 16 października 2017 r. Prowadziła śledztwo w sprawie korupcji na wysokich szczeblach władzy. W środę pod zarzutem zlecenia tego zabójstwa zatrzymano biznesmena Yorgena Fenecha, miejscowego magnata branży energetycznej.

Fot. Facebook.com/RememberingDaphne

Zatrzymanie miało dramatyczny przebieg. Policja przechwyciła luksusowy jacht Fenecha, który zdążył opuścić port i znajdował się już kilka kilometrów od brzegu Valletty.

Aresztowanie miało miejsce dzień po tym jak premier Malty, Joseph Muscat, mówił o ułaskawieniu zamieszanego w sprawę taksówkarza, Melvina Theumy z Birkirkary, który w zamian za informacje żądał oczyszczenia go ze wszystkich poprzednich zarzutów (w tym za pranie brudnych pieniędzy na dużą skalę).

Muscat poinformował, że ułaskawienie będzie dotyczyło wyłącznie pośredniczenia w zamachu na dziennikarkę i wejdzie w życie dopiero, gdy sąd uzna wszystkie dowody.

Szemrane interesy w Dubaju i w Panamie

Daphne Caruana Galizia na miesiące przed swoją śmiercią pisała na blogu o tajemniczej firmie w Dubaju, zwanej 17 Black Limited, sugerując, że ma ona powiązania z maltańskimi politykami. Nie wiedziała jednak, kto jest właścicielem firmy. W wyniku śledztwa Reutersa okazało się, że był to właśnie Yorgen Fenech, dyrektor i współwłaściciel Tumas Group, która w 2013 r. wygrała koncesję na zbudowanie elektrowni gazowej na Malcie.

W trakcie dochodzenia wyszły na jaw maile, według których ówczesny minister Konrad Mizzi i szef sztabu, Keith Schembri mieli dostać zapłatę w wysokości prawie 2 mln dolarów na konto swoich ukrytych firm w Panamie za niesprecyzowane usługi. Nadawcą przelewów był 17 Black. W korespondencji nie było natomiast bezpośrednich dowodów na to, że chodzi o elektrownię. Nie znaleziono też potwierdzeń na to, że takie transakcje miały miejsce.

Mizzi i Schembri powiedzieli rok temu Reutersowi, że nie wiedzą o związku Fenecha z 17 Black ani o żadnych płatnościach za budowę elektrowni. Fenech także wyparł się płacenia jakimkolwiek politykom czy ich podmiotom.

Tymczasem w sprawie zamachu na dziennikarkę w pobliżu jej domu oskarżono trzech mężczyzn, którzy wciąż czekają na proces. Byli to George Degiorgio, jego brat Alfred Degiorgio oraz przyjaciel Vince Muscat. Do tej pory niejasna była kwestia, kto zlecił im zabicie kobiety.

W dochodzeniu policji pomaga Interpol i Europol – europejska organizacja policyjna, której udało się wyśledzić trzech sprawców w 2017 r.

The Daphne Project

Daphne Caruana Galizia zaangażowana była w dziennikarstwo śledcze. Pisała dla „The Sunday Times of Malta”, „The Malta Independent” oraz na swoim blogu „Running Commentary”. Najbardziej interesowała ją korupcja rządu, nepotyzm, pranie brudnych pieniędzy, proceder przyznawania maltańskiego obywatelstwa w zamian za inwestycje oraz zorganizowana przestępczość. W związku ze swoją pracą próbowano ją pozywać lub zastraszyć. Dwukrotnie została aresztowana.

Jej śmierć wciąż elektryzuje całą Maltę. W kwietniu 2018 r. 45 dziennikarzy z różnych krajów opublikowało „The Daphne Project”, który powstał po to, by dokończyć pracę dziennikarki.

W tym samym roku ustanowiono nagrodę dla dziennikarzy, informatorów i obrońców prawa do informacji ku czci Galizii.