1. SPIDER'S WEB
  2. Technologie
  3. Militaria

Oto podstawa sił rosyjskich stojących u bram Ukrainy. Batalionowe grupy taktyczne mają wygrać wojnę

Rosja skoncentrowała największe od II Wojny Światowej siły. Przy granicach z Ukrainą stoi ponad 100 tys. żołnierzy, którym towarzyszy lotnictwo, artyleria i liczne jednostki wsparcia. Jednak podstawą rosyjskich sił uderzeniowych są batalionowe grupy taktyczne.

Oto podstawa sił rosyjskich stojących u bram Ukrainy

Według szacunków amerykańskich analityków Rosjanie zgromadzili nad granicą z Ukrainą 100 batalionowych grup taktycznych (BTG). BTG stanowiły podstawę wcześniejszej rosyjskiej interwencji militarnej na Ukrainie.

Batalionowe grupy taktyczne już walczyły na Ukrainie

Batalionowe grupy taktyczne po raz pierwszy pojawiły się w armii sowieckiej podczas wojny w Afganistanie. Było to doraźne rozwiązanie pozwalające w dogodny sposób na stworzenie małych, ale gotowych do samodzielnego prowadzenia bitwy sił.

Ośrodek Studiów Wschodnich w jednej ze swoich analiz pisze, że w Rosji, już z perspektywy wojen w Gruzji (2008 r.) i na Ukrainie (od 2014 r.), jako najmniejsze zgrupowanie wojsk przystosowane do prowadzenia działań połączonych postrzegana była batalionowa grupa taktyczna. Samo w sobie stanowiło to rewolucję w zestawieniu z sowiecką sztuką wojenną.

Amerykańskie czasopismo wojskowe Armor z lipca-września 2016 r., podaje, że batalionowa grupa taktyczna składała się zazwyczaj z kompanii czołgów, trzech kompanii piechoty zmechanizowanej, dwóch kompanii przeciwpancernych, dwóch lub trzech baterii artylerii i dwóch baterii przeciwlotniczych. 

Większość BTG biorących udział w wojnie w Donbasie pochodziła z 49. Armii. Na Ukrainie batalionowe grupy taktyczne brały udział między innymi w bitwie pod Mariupolem w 2015 r., w bitwie o lotnisko w Doniecku oraz zamykały ukraińskie siły w kotle debalcewskim.

BTG zmieniły rosyjską armię

Z obserwacji przedsięwzięć poligonowych z I kwartału 2020 r. wynika, że ćwiczenie sił połączonych w oparciu o batalionową grupę taktyczną stało się normą.

Stanowi to znaczące ułatwienie w dalszym procesie szkolenia - do podstawowych ćwiczeń taktycznych na szczeblu batalionu żołnierze przystępują już odpowiednio przygotowani (tym bardziej do kolejnych przedsięwzięć szczebla pułku i – najwyższego – brygady/dywizji).

Z drugiej strony wskazuje na znaczącą zmianę w rosyjskiej sztuce wojennej, tj. umożliwienie prowadzenia samodzielnych działań stosunkowo niewielkimi pododdziałami, a tym samym – co w czasach sowieckich było de facto niewyobrażalne – oddanie inicjatywy na polu walki w ręce młodszych oficerów i podoficerów

- podaje Ośrodek Studiów Wschodnich.

Skład i wyposażenie rosyjskiej batalionowej grupy taktycznej

Dokładna struktura, skład i wyposażenie każdej grupy taktycznej zależy od zadania, jakie stoi przed jednostką. BTG składa się najczęściej z batalionu (zazwyczaj piechoty zmechanizowanej) złożonej z 2-4 kompanii wzmocnionych jednostkami obrony przeciwlotniczej, artylerii, inżynierów i wsparcia logistycznego, utworzonymi z garnizonowej brygady armii rosyjskiej. 

Zazwyczaj takie zgrupowania wzmacniają kompania czołgów i artyleria rakietowa. BTG stanowiły rdzeń sił rosyjskich podczas ataku Rosji na Ukrainie w latach 2013-15, szczególnie w wojnie w Donbasie.

Według rosyjskiego ministra obrony Siergieja Szojgu, według stanu na sierpień 2021 r. Rosja miała około 170 BTG. Każdy batalionowa grupa taktyczna ma około 600-800 oficerów i żołnierzy, z których około 200 to żołnierze piechoty. Grupa wspierana jest przez około 10 czołgów T-90 i 40 bojowych wozów piechoty BMP-2/3.

Serwis defence24.pl wylicza, że wzmocniona batalionowa grupa taktyczna liczyć może nawet 800-1000 ludzi i 250-300 sztuk sprzętu bojowego i specjalnego.

Defencje24 podaje, że batalion piechoty zmotoryzowanej na BTR-80/82A, BMP-2/3 czy MT-LB, poza kompaniami czołgów czy artylerii może mieć przydzielonych także wiele plutonów zwiększających możliwości bojowe, rozpoznawcze, logistyczne itp.

Broń batalionowej grupy taktycznej. Transporter opancerzony BMP-3

BMP-3 jest pływającym opancerzonym, gąsienicowym wozem bojowym, przeznaczonym do wspierania czołgów. Załogę BMP-3 tworzy dowódca, kierowca, działonowy i siedmiu żołnierzy desantu. Kierowca i dwóch żołnierzy desantu zajmują miejsce w przedniej części pojazdu, działonowy i dowódca w wieży, a pięciu żołnierzy desantu w przedziale pomiędzy wieżą a przedziałem napędowym.

W przedniej części kadłuba znajduje się przedział kierowania. W środkowej przedział bojowy z wieżą, a w tylnej przedział desantu i napędowy. Opancerzenie kadłuba i wieży chroni przed ostrzałem broni strzeleckiej i odłamkami pocisków artyleryjskich.

W wieży znajduje się zasadnicze uzbrojenie wozu: 100 mm armata 2A70, 30 mm armata 2A72 i sprzężony z nimi karabin maszynowy PKT. Maksymalny kąt wychylenia armat +60 stopni pozwala używać armaty 2A72 jako broni przeciwlotniczej. Wokół wieży zamocowane jest sześć wyrzutni granatów dymnych 902W Tucza.

Masa wozu to 18,7 t.

Czołg T-90

T-90 to rosyjski współczesny czołg podstawowy. W 2021 roku dostarczono pierwsze zmodernizowane pojazdy oznaczone jako T-90M.

Zakres modernizacji T-90M objął przede wszystkim montaż nowego uzbrojenia w postaci zmodernizowanej armaty gładkolufowej 2A46M-5 kal. 125 mm wraz z nowym systemem kierowania ogniem oraz zdalnie sterowanego modułu uzbrojenia z karabinem maszynowym Kord na stropie wieży.

Nowy modułowy pancerz reaktywnego „Relikt” chroni kadłub i wieżę, a pancerz prętowy ochrania tylną część pojazdu. Możliwe jest zastosowanie aktywnych systemów ochrony. Dla podniesienia mobilności czołg otrzymał też nowy silnik wysokoprężny W-92S2 o mocy 1130 KM.

Czołg T-90 waży 46,5 t, a załogę stanowi trzech żołnierzy.

System Grad

Grad to radziecka polowa samobieżna wieloprowadnicowa wyrzutnia rakietowa skonstruowana w latach 60. Przeznaczona dla artylerii dywizyjnej. Jeden z najszerzej używanych systemów tego rodzaju na świecie, także w Polsce.

Wyrzutnia posiada 40 prowadnic rurowych (po 10 w 4 rzędach) zainstalowanych na zmodyfikowanym podwoziu samochodu. Pakiet prowadnic wraz z kołyską jest osadzony na obrotowym łożu przymocowanym do ramy samochodu.

Kąty ostrzału poziomego są dla małych kątów podniesienia ograniczone ze względów bezpieczeństwa (wyloty prowadnic znajdują się na wysokości kabiny).

Prowadnice mogą być naprowadzane elektrycznie lub ręcznie. Pociski są odpalane elektrycznie. Celownik mechaniczny, kątomierz działowy oraz mechanizm sterowania napędami kierowania jest umieszczony na wysięgniku z lewej strony wyrzutni.

Standardowym typem pocisku wystrzeliwanego z systemu w wersji BM-21 jest M-21OF z głowicą odłamkowo-burzącą. Ma on masę 66 kg i długość 2870 mm. Jego donośność wynosi 20 400 m. Pociski na torze lotu są stabilizowane zarówno brzechwowo, jak i obrotowo (niewielką prędkość kątową nadaje im występ prowadzący współpracujący z bruzdą rury wyrzutni). 

Dron Orlan-10

Orlan-10 to bezzałogowy statek powietrzny (UAV) opracowany przez Centrum Techniki Specjalnej w Sankt Petersburgu dla Sił Zbrojnych Rosji. 

Zwykle używa się go w grupach złożonych z trzech maszyn, z których pierwsza służy do rozpoznania na wysokości 1-1,5 km, druga do walki elektronicznej, a trzecia jako transponder przekazujący informacje do centrum kontroli. 

Jeden system może obejmować do pięciu pojazdów. Wyprodukowano ponad 1000 sztuk Orlan-10 w 11 różnych wariantach. 

Orlan-10 ma kompozytowy kadłub, który ma zmniejszać jego sygnaturę radarową. Drony były wykorzystywane w działaniach na Ukrainie, w Syrii, w Libii i w Górskim Karabachu. 

Orlan-10 jest wyposażony w laserowy wskaźnik celu pozwalający na precyzyjne namierzanie uderzeń kierowaną amunicją artyleryjską i lotniczą. 

Plusy i minusy BTG

Batalionowa grupa taktyczna łączy w sobie elastyczność i mobilność niewielkiej jednostki wojskowej, z siła ognia wojsk pancernych i artylerii. Połączenie różnych systemów uzbrojenia, w tym ciężkiego na niskim poziomie organizacyjnym, pozwala na łatwiejsze zarządzanie wsparciem ogniowym.

Wyposażona w drony i możliwość namierzania laserowego może sprowadzać precyzyjne uderzenia lotnicze i artyleryjskie. Pociski artyleryjskie naprowadzane laserowo były wykorzystywane już przez wojska rosyjskie podczas ostatniego konfliktu na Ukrainie.

Wśród minusów zaznaczyć trzeba niewielką liczbę żołnierzy piechoty - 200. Z tego względu BTG mogą działać w terenie zurbanizowanym w sposób ograniczony.

Podczas wojny na Ukrainie w latach 2013-2015 w kilku przypadkach BTG zostały taktycznie pokonane przez jednostki regularnej armii Ukrainy i to
pomimo rosyjskiej przewagi w sile ognia, broni do walki elektronicznej i artylerii.

Z tych starć obie strony z pewnością wyciągnęły wnioski.